February 18, 2026

ประวัติศาสตร์ไทย

ขุนวรวงศาธิราช ชู้รักแม่หยัวศรีสุดาจันทร์

ขุนวรวงศาธิราช เป็นพระมหากษัตริย์องค์หนึ่งในสมัยกรุงศรีอยุธยา แม้ว่านักประวัติศาสตร์บางกลุ่มจะไม่ยอมรับสถานะกษัตริย์ของพระองค์ ด้วยเหตุที่ทรงขึ้นครองราชย์ผ่านการแย่งชิงอำนาจร่วมกับแม่หยัวศรีสุดาจันทร์ อย่างไรก็ตาม มีหลักฐานว่าได้มีการประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษกอย่างเป็นทางการ และในปี พ.ศ. 2549 ก็มีการกล่าวพระนามในบทบวงสรวงสมเด็จบูรพมหากษัตริยาธิราช ซึ่งแสดงให้เห็นว่าขุนวรวงศาธิราชนับเป็นกษัตริย์พระองค์หนึ่งของอยุธยา พระนามเดิมของพระองค์คือ บุญศรี มีชาติกำเนิดในตระกูลอำมาตย์หรือพราหมณ์ เดิมดำรงตำแหน่งพันบุตรศรีเทพ ทำหน้าที่เฝ้าหอพระข้างหน้าและเกี่ยวข้องกับพิธีกรรมต่าง ๆ อีกทั้งยังเป็นผู้ขับเสภากล่อมสมเด็จพระไชยราชาธิราช นำไปสู่การได้เข้าเขตพระราชฐานและทำให้พบกับแม่หยัวศรีสุดาจันทร์ ผู้สำเร็จราชการแทนสมเด็จพระยอดฟ้า...

การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่หนึ่ง พ.ศ. 2112

การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งแรกในปี พ.ศ. 2112 ถือเป็นหนึ่งในเหตุการณ์สำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์ไทย เป็นผลสืบเนื่องจากความขัดแย้งที่ยืดเยื้อกับอาณาจักรตองอูของพม่า ภายใต้การนำของพระเจ้าบุเรงนอง ซึ่งมีเป้าหมายในการผนวกกรุงศรีอยุธยาเป็นเมืองประเทศราช อันมีรากฐานมาจากความล้มเหลวของสงครามช้างเผือกเมื่อ พ.ศ. 2106 และความแตกแยกภายในอยุธยาเอง https://www.youtube.com/watch?v=PrpvnpZl0P0 หลังจากพระเทียรราชาขึ้นครองราชย์ และได้รับพระนามว่า สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ พระองค์ได้แต่งตั้งพระญาติคือขุนพิเรนทรเทพขึ้นเป็นสมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช เจ้าเมืองพิษณุโลก แต่ความสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองกลับแฝงไว้ด้วยความไม่ไว้วางใจ ซึ่งกลายเป็นจุดเริ่มต้นของความขัดแย้งในภายหลัง ในปี...

นันทบุเรง ปิดล้อมกรุงศรีอยุธยา

ในช่วงปลายปี พ.ศ. 2129 พระเจ้าหงสาวดีนันทบุเรง กษัตริย์พม่าผู้สืบราชบัลลังก์ต่อจากบุเรงนอง ได้ยกกองทัพใหญ่เข้าตีกรุงศรีอยุธยาอีกครั้งหนึ่ง หลังจากเคยมีชัยชนะในสมัยก่อนหน้านั้น การรุกรานครั้งนี้เกิดขึ้นในบริบทที่ราชสำนักไทยรับรู้ล่วงหน้าและมีเวลารับมืออย่างเต็มที่ ซึ่งแตกต่างจากหลายศึกที่ผ่านมา การเตรียมการของพม่านั้นเริ่มตั้งแต่ปีก่อน กองทัพพระมหาอุปราชาได้ตั้งมั่นที่เมืองเหนือเพื่อเตรียมทำนาไว้เลี้ยงไพร่พล และในเดือน 12 ปีจอ พ.ศ. 2129 พระเจ้าหงสาวดีก็ยกกองทัพหลวงลงมาเข้าร่วมกับกองทัพอื่น ๆ รวมทั้งพระมหาอุปราชาและพระเจ้าตองอู รวมจำนวนไพร่พลประมาณ...

สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท วีรบุรุษคู่ราชบัลลังก์

สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท นับเป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ไทย ผู้ทรงอุทิศพระองค์เพื่อปกป้องบ้านเมืองในช่วงเวลาอันวิกฤติ ทรงมีพระนามเดิมว่า “นายสุดจินดา” และเริ่มรับราชการในรัชกาลสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ โดยดำรงตำแหน่งมหาดเล็กหุ้มแพรในราว พ.ศ. 2310 ช่วงนั้นเป็นปลายสมัยกรุงศรีอยุธยาที่กำลังอ่อนแอ ก่อนเสียกรุงให้แก่ข้าศึกพม่า เมื่อพม่าล้อมกรุงศรีอยุธยา นายสุดจินดาทรงหลบหนีลงเรือเล็กออกจากกรุง โดยมุ่งหน้าไปยังเมืองชลบุรี ซึ่งขณะนั้นพระยาวชิรปราการ (สิน) กำลังรวบรวมกำลังเพื่อสู้ศึก จากเหตุการณ์ครั้งนั้น เป็นจุดเริ่มต้นของการร่วมมืออันแน่นแฟ้นระหว่างทั้งสองพระองค์ โดยก่อนเสด็จไปถึงชลบุรี...

“อโยธยาปุระ” เมืองโบราณที่สาบสูญ

อโยธยาปุระ หรือที่เรียกอีกชื่อว่า “อโยชฺฌปุระ” เป็นเมืองโบราณที่ตั้งอยู่ในภาคกลางของประเทศไทยมาก่อนศตวรรษที่ 19 ตามพุทธศักราช มีการกล่าวถึงในเอกสารทางประวัติศาสตร์อย่าง “รัตนพิมพวงศ์” และ “ชินกาลมาลีปกรณ์” ซึ่งเขียนเป็นภาษาบาลี นักวิชาการบางกลุ่มเชื่อว่าอาจตรงกับเมืองสีเทพ ที่เคยเป็นศูนย์กลางของอารยธรรมทวารวดีระหว่างพุทธศตวรรษที่ 11 ถึง 16 ขณะที่อีกฝ่ายมองว่าอโยธยาปุระอาจเป็นเมืองอื่นในภาคเหนือของไทย แต่ก็ยังไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าตั้งอยู่ที่ใด เมืองนี้น่าจะเริ่มเสื่อมถอยราวกลางพุทธศตวรรษที่ 15...

พระนางจิรประภาเทวี: กษัตรีย์องค์เดียวแห่งล้านนา

พระนางจิรประภาเทวีเป็นกษัตรีย์พระองค์แรกและองค์เดียวที่เคยครองราชย์ในอาณาจักรล้านนา พระนางเป็นพระอัครมเหสีของพระเมืองเกษเกล้า (พญาเกศเชษฐราช) กษัตริย์ล้านนา และเป็นพระราชมารดาของท้าวซายคำ กษัตริย์ผู้ถูกลอบปลงพระชนม์ บ้านเมืองในช่วงเวลาของพระนางเต็มไปด้วยความขัดแย้งภายในจากการแย่งชิงอำนาจระหว่างขุนนางและเจ้านาย อีกทั้งยังเผชิญภัยคุกคามจากอยุธยาและพม่าที่ต้องการแผ่อำนาจเข้าสู่ล้านนา การขึ้นครองราชย์ท่ามกลางความวุ่นวาย ในช่วงปลายรัชกาลของพระเมืองเกษเกล้า ขุนนางล้านนาเกิดความไม่พอใจในพระราชนโยบายของพระองค์และนำไปสู่การปลดพระองค์ออกจากบัลลังก์ในปี พ.ศ. 2081 ขุนนางจึงอัญเชิญพระโอรส คือ ท้าวซายคำ ขึ้นเป็นกษัตริย์แทน แต่หลังจากครองราชย์เพียง 5 ปี...

ปอมเปย์พิชิตโจรสลัด

หลังจากที่เมืองโรดส์ ซึ่งเคยเป็นผู้ดูแลความสงบเรียบร้อยในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและทะเลดำมาหลายศตวรรษ เริ่มเสื่อมอำนาจลง โจรสลัดก็แพร่ระบาดอย่างหนักในช่วงศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสต์ศักราช โจรสลัดกว่า 1,000 ลำ ซึ่งมักจัดการกันเหมือนทหาร มีทั้งกองเรือและนายพล กลายเป็นภัยต่อการค้าทางทะเล พวกเขาเริ่มมีความกล้ามากขึ้น ได้ครอบครองเรือไตรรีม และถึงกับบุกอิตาลี โจมตีเมืองออสเตียและทำให้เส้นทางขนส่งเสบียงข้าวที่สำคัญหยุดชะงัก ในปี 67 ก่อนคริสต์ศักราช โรมได้รวบรวมกองเรืออีกครั้ง...

ล่มสลาย สุโขทัย

เมื่อพญาเลอไทพระราชโอรสของพ่อขุนรามคำแหง ขึ้นครองราชย์เมืองสุโขทัยแล้วได้ตั้งให้พระมหาธรรมราชาลิไท ซึ่งเป็นราชโอรส ไปครองเมืองศรีสัชนาลัย แต่ปรากฏต่อมาว่าพญางั่วนำถุม ได้เข้ามาเป็นกษัตริย์แทนพญาเลอไท คงจะเป็นเพราะความอ่อนแอของพญาเลอไท กระทั่งสุดท้าย ค.ศ.1347 พระมหาธรรมราชาลิไท ก็ได้ยกทัพมาจากศรีสัชนาลัยเข้ายึดเมืองสุโขทัยได้สำาเร็จ เมื่อพระมหาธรรมราชาลิไท สามารถปรามปรามศัตรูทางการเมือง ซึ่งอาจจะเป็นญาติวงศ์พระร่วงกันเองแต่ต่างสาย  โดยยกทัพมาจาก เมืองศรีสัชนาลัยเข้ายึดเมืองสุโขทัยได้แล้วในเวลาต่อมาพระเจ้าอู่ทองแห่งกรุง ศรีอยุธยาที่กำาลังเข้มแข็งมากยิ่งขึ้นได้ให้พี่หรือน้องของพระมเหสีของพระองค์ คือขุนหลวงพะงั่ว ขึ้นไปยึดเมืองเหนือ โดย...

อาณาจักรโบราณ ฟูนัน

ถูกกล่าวถึงและนักประวัติศาสตร์บางส่วนยอมรับ ว่า เป็นอาณาจักรที่ปรากฏชื่อและมีหลักฐานว่าเป็นอาณาจักรยุคแรก ชื่อของฟูนัน ปรากฏในบันทึกของจีนเป็นแหล่งแรก กล่าวถึงว่าเป็นรัฐ ที่ทรงอำานาจของภูมิภาคนี้โดยบันทึกของจีนที่กล่าวถึงฟูนันนี้เป็นบันทึกของทูต ชาวจีน 2 คนคือคังไถ และจูยิงซึ่งทั้ง2ได้เดินทางมายัง “ฟูนัน” ในศตวรรษที่3 และได้จดบันทึกไว้ความว่า https://www.youtube.com/watch?v=DuoZsir0OiA “เมืองฟูนันมีความรุ่งเรืองมาก มีแม่น้ำใหญ่ไหลมาทางตะวันตกผ่ากลางเมือง ชาวอินเดียชื่อโกณฑิยะได้เดินทางโดยเรือมายึดครองดินแดนบริเวณ ปากแม่น้ำโขง และได้ประมุขของชาวพื้นเมืองคือพระนางหลิวเย่...

รัชกาลที่ 4 โปรดให้รื้อปราสาทขอม

พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 4 ฉบับของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค) มีเรื่องราวที่ น่าสนใจอย่างยิ่ง เกี่ยวกับการรื้อปราสาทขอม “นครวัด” ในกัมพูชา เพื่อนำเข้ามาไว้ในสยาม รัชกาลที่ 4 มีพระราชดำริให้  “พระสุพรรณพิศาล ขุนชาติวิชา ออกไปเที่ยวดูที่เมืองหลวงพระนครธมพระนครวัด หลังกลับมากราบทูลว่า มีแต่ปราสาทใหญ่ๆ...