พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 4 ฉบับของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค) มีเรื่องราวที่ น่าสนใจอย่างยิ่ง เกี่ยวกับการรื้อปราสาทขอม “นครวัด” ในกัมพูชา เพื่อนำเข้ามาไว้ในสยาม รัชกาลที่ 4 มีพระราชดำริให้ “พระสุพรรณพิศาล ขุนชาติวิชา ออกไปเที่ยวดูที่เมืองหลวงพระนครธมพระนครวัด หลังกลับมากราบทูลว่า มีแต่ปราสาทใหญ่ๆ...
พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ผู้สร้างนครวัด บทนำ หากกล่าวถึงอารยธรรมเขมรโบราณ ชื่อของ “นครวัด” ย่อมเป็นสิ่งแรก ๆ ที่หลายคนนึกถึง แต่เบื้องหลังศาสนสถานขนาดมหึมาแห่งนี้คือพระมหากษัตริย์พระองค์หนึ่งซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นั่นคือ พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 กษัตริย์แห่งจักรวรรดิเขมรในคริสต์ศตวรรษที่ 12 พระองค์ไม่ได้มีความสำคัญเฉพาะในฐานะผู้สร้างนครวัดเท่านั้น รัชสมัยของพระองค์ยังเป็นช่วงที่ราชสำนักเขมรพยายามสร้างความมั่นคงภายใน ขยายอำนาจทางการเมือง ทำสงครามกับรัฐเพื่อนบ้าน...
พระเจ้าชัยวรมันที่ 6 เป็นพระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรขอม ผู้สถาปนางราชวงศ์มหิธรปุระ แห่งเมืองพิมาย ต้นกำเนิดของพระองค์เป็นขุนนางชาวเมืองพิมาย เมื่อพระเจ้าหรรษวรมันที่ 3 กษัตริย์กรุงยโศธรปุระ เสด็จสวรรคตในปี ค.ศ.1080 ได้เกิดการแย่งอำนาจกันภายในราชสำนัก พระองค์ทรงลงไปจัดการและปราบปรามคู่แข่งทางการเมืองอยู่หลายปี เมื่อทุกอย่างเรียบร้อยแล้ว พระองค์ได้ทำการปราบดาภิเษกขึ้นเป็นกษัตริย์แห่งกรุงยโศธรปุระ พระองค์ทรงสถาปนาราชวงศ์ใหม่นามว่า "มหิธรปุระ" ลูกหลานของพระองค์ได้ปกครองกรุงยโศธรปุระหรือเมืองพระนคร และได้สร้างปราสาทนครวัดและปราสาทบายนในรัชกาลถัดมา คือ...
ปราสาทหินพิมาย หรือ เมืองพิมายเป็นเมืองที่สร้างตามแบบแผนของศิลปะขอม จากหลักฐานศิลาจารึกและศิลปะสร้างบ่งบอกว่า ปราสาทหินพิมายคงเริ่มสร้างขึ้นสมัยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 ราวพุทธศตวรรษที่ 16 เชื่อว่าเป็นต้นแบบของ “ปราสาทนครวัด” ศาสนสถานอันยิ่งใหญ่ในที่ราบเขมรต่ำ บริเวณโตนเลสาบ กระทั่งพุทธศตวรรษที่ 18 ปราสาทหินพิมายจึงมีการสร้างกำแพง และประตูเมืองคล้าย “เมืองนครธม” ของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 บริเวณเมืองพิมายตามลำน้ำสาขาของลำน้ำมูล...
