February 18, 2026

ประวัติศาสตร์ไทย

ขุนวรวงศาธิราช ชู้รักแม่หยัวศรีสุดาจันทร์

ขุนวรวงศาธิราช เป็นพระมหากษัตริย์องค์หนึ่งในสมัยกรุงศรีอยุธยา แม้ว่านักประวัติศาสตร์บางกลุ่มจะไม่ยอมรับสถานะกษัตริย์ของพระองค์ ด้วยเหตุที่ทรงขึ้นครองราชย์ผ่านการแย่งชิงอำนาจร่วมกับแม่หยัวศรีสุดาจันทร์ อย่างไรก็ตาม มีหลักฐานว่าได้มีการประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษกอย่างเป็นทางการ และในปี พ.ศ. 2549 ก็มีการกล่าวพระนามในบทบวงสรวงสมเด็จบูรพมหากษัตริยาธิราช ซึ่งแสดงให้เห็นว่าขุนวรวงศาธิราชนับเป็นกษัตริย์พระองค์หนึ่งของอยุธยา พระนามเดิมของพระองค์คือ บุญศรี มีชาติกำเนิดในตระกูลอำมาตย์หรือพราหมณ์ เดิมดำรงตำแหน่งพันบุตรศรีเทพ ทำหน้าที่เฝ้าหอพระข้างหน้าและเกี่ยวข้องกับพิธีกรรมต่าง ๆ อีกทั้งยังเป็นผู้ขับเสภากล่อมสมเด็จพระไชยราชาธิราช นำไปสู่การได้เข้าเขตพระราชฐานและทำให้พบกับแม่หยัวศรีสุดาจันทร์ ผู้สำเร็จราชการแทนสมเด็จพระยอดฟ้า...

การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่หนึ่ง พ.ศ. 2112

การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งแรกในปี พ.ศ. 2112 ถือเป็นหนึ่งในเหตุการณ์สำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์ไทย เป็นผลสืบเนื่องจากความขัดแย้งที่ยืดเยื้อกับอาณาจักรตองอูของพม่า ภายใต้การนำของพระเจ้าบุเรงนอง ซึ่งมีเป้าหมายในการผนวกกรุงศรีอยุธยาเป็นเมืองประเทศราช อันมีรากฐานมาจากความล้มเหลวของสงครามช้างเผือกเมื่อ พ.ศ. 2106 และความแตกแยกภายในอยุธยาเอง https://www.youtube.com/watch?v=PrpvnpZl0P0 หลังจากพระเทียรราชาขึ้นครองราชย์ และได้รับพระนามว่า สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ พระองค์ได้แต่งตั้งพระญาติคือขุนพิเรนทรเทพขึ้นเป็นสมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช เจ้าเมืองพิษณุโลก แต่ความสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองกลับแฝงไว้ด้วยความไม่ไว้วางใจ ซึ่งกลายเป็นจุดเริ่มต้นของความขัดแย้งในภายหลัง ในปี...

นันทบุเรง ปิดล้อมกรุงศรีอยุธยา

ในช่วงปลายปี พ.ศ. 2129 พระเจ้าหงสาวดีนันทบุเรง กษัตริย์พม่าผู้สืบราชบัลลังก์ต่อจากบุเรงนอง ได้ยกกองทัพใหญ่เข้าตีกรุงศรีอยุธยาอีกครั้งหนึ่ง หลังจากเคยมีชัยชนะในสมัยก่อนหน้านั้น การรุกรานครั้งนี้เกิดขึ้นในบริบทที่ราชสำนักไทยรับรู้ล่วงหน้าและมีเวลารับมืออย่างเต็มที่ ซึ่งแตกต่างจากหลายศึกที่ผ่านมา การเตรียมการของพม่านั้นเริ่มตั้งแต่ปีก่อน กองทัพพระมหาอุปราชาได้ตั้งมั่นที่เมืองเหนือเพื่อเตรียมทำนาไว้เลี้ยงไพร่พล และในเดือน 12 ปีจอ พ.ศ. 2129 พระเจ้าหงสาวดีก็ยกกองทัพหลวงลงมาเข้าร่วมกับกองทัพอื่น ๆ รวมทั้งพระมหาอุปราชาและพระเจ้าตองอู รวมจำนวนไพร่พลประมาณ...

สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท วีรบุรุษคู่ราชบัลลังก์

สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท นับเป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ไทย ผู้ทรงอุทิศพระองค์เพื่อปกป้องบ้านเมืองในช่วงเวลาอันวิกฤติ ทรงมีพระนามเดิมว่า “นายสุดจินดา” และเริ่มรับราชการในรัชกาลสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ โดยดำรงตำแหน่งมหาดเล็กหุ้มแพรในราว พ.ศ. 2310 ช่วงนั้นเป็นปลายสมัยกรุงศรีอยุธยาที่กำลังอ่อนแอ ก่อนเสียกรุงให้แก่ข้าศึกพม่า เมื่อพม่าล้อมกรุงศรีอยุธยา นายสุดจินดาทรงหลบหนีลงเรือเล็กออกจากกรุง โดยมุ่งหน้าไปยังเมืองชลบุรี ซึ่งขณะนั้นพระยาวชิรปราการ (สิน) กำลังรวบรวมกำลังเพื่อสู้ศึก จากเหตุการณ์ครั้งนั้น เป็นจุดเริ่มต้นของการร่วมมืออันแน่นแฟ้นระหว่างทั้งสองพระองค์ โดยก่อนเสด็จไปถึงชลบุรี...

“อโยธยาปุระ” เมืองโบราณที่สาบสูญ

อโยธยาปุระ หรือที่เรียกอีกชื่อว่า “อโยชฺฌปุระ” เป็นเมืองโบราณที่ตั้งอยู่ในภาคกลางของประเทศไทยมาก่อนศตวรรษที่ 19 ตามพุทธศักราช มีการกล่าวถึงในเอกสารทางประวัติศาสตร์อย่าง “รัตนพิมพวงศ์” และ “ชินกาลมาลีปกรณ์” ซึ่งเขียนเป็นภาษาบาลี นักวิชาการบางกลุ่มเชื่อว่าอาจตรงกับเมืองสีเทพ ที่เคยเป็นศูนย์กลางของอารยธรรมทวารวดีระหว่างพุทธศตวรรษที่ 11 ถึง 16 ขณะที่อีกฝ่ายมองว่าอโยธยาปุระอาจเป็นเมืองอื่นในภาคเหนือของไทย แต่ก็ยังไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าตั้งอยู่ที่ใด เมืองนี้น่าจะเริ่มเสื่อมถอยราวกลางพุทธศตวรรษที่ 15...

ล่มสลาย สุโขทัย

เมื่อพญาเลอไทพระราชโอรสของพ่อขุนรามคำแหง ขึ้นครองราชย์เมืองสุโขทัยแล้วได้ตั้งให้พระมหาธรรมราชาลิไท ซึ่งเป็นราชโอรส ไปครองเมืองศรีสัชนาลัย แต่ปรากฏต่อมาว่าพญางั่วนำถุม ได้เข้ามาเป็นกษัตริย์แทนพญาเลอไท คงจะเป็นเพราะความอ่อนแอของพญาเลอไท กระทั่งสุดท้าย ค.ศ.1347 พระมหาธรรมราชาลิไท ก็ได้ยกทัพมาจากศรีสัชนาลัยเข้ายึดเมืองสุโขทัยได้สำาเร็จ เมื่อพระมหาธรรมราชาลิไท สามารถปรามปรามศัตรูทางการเมือง ซึ่งอาจจะเป็นญาติวงศ์พระร่วงกันเองแต่ต่างสาย  โดยยกทัพมาจาก เมืองศรีสัชนาลัยเข้ายึดเมืองสุโขทัยได้แล้วในเวลาต่อมาพระเจ้าอู่ทองแห่งกรุง ศรีอยุธยาที่กำาลังเข้มแข็งมากยิ่งขึ้นได้ให้พี่หรือน้องของพระมเหสีของพระองค์ คือขุนหลวงพะงั่ว ขึ้นไปยึดเมืองเหนือ โดย...

อาณาจักรโบราณ ฟูนัน

ถูกกล่าวถึงและนักประวัติศาสตร์บางส่วนยอมรับ ว่า เป็นอาณาจักรที่ปรากฏชื่อและมีหลักฐานว่าเป็นอาณาจักรยุคแรก ชื่อของฟูนัน ปรากฏในบันทึกของจีนเป็นแหล่งแรก กล่าวถึงว่าเป็นรัฐ ที่ทรงอำานาจของภูมิภาคนี้โดยบันทึกของจีนที่กล่าวถึงฟูนันนี้เป็นบันทึกของทูต ชาวจีน 2 คนคือคังไถ และจูยิงซึ่งทั้ง2ได้เดินทางมายัง “ฟูนัน” ในศตวรรษที่3 และได้จดบันทึกไว้ความว่า https://www.youtube.com/watch?v=DuoZsir0OiA “เมืองฟูนันมีความรุ่งเรืองมาก มีแม่น้ำใหญ่ไหลมาทางตะวันตกผ่ากลางเมือง ชาวอินเดียชื่อโกณฑิยะได้เดินทางโดยเรือมายึดครองดินแดนบริเวณ ปากแม่น้ำโขง และได้ประมุขของชาวพื้นเมืองคือพระนางหลิวเย่...

รัชกาลที่ 4 โปรดให้รื้อปราสาทขอม

พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 4 ฉบับของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค) มีเรื่องราวที่ น่าสนใจอย่างยิ่ง เกี่ยวกับการรื้อปราสาทขอม “นครวัด” ในกัมพูชา เพื่อนำเข้ามาไว้ในสยาม รัชกาลที่ 4 มีพระราชดำริให้  “พระสุพรรณพิศาล ขุนชาติวิชา ออกไปเที่ยวดูที่เมืองหลวงพระนครธมพระนครวัด หลังกลับมากราบทูลว่า มีแต่ปราสาทใหญ่ๆ...

พระเจ้าตาก กลศึกทุบหม้อข้าว

พระเจ้าตากนำกองกำลังชาวสยามและชาวจีน ฝ่าวงล้อมพม่าจากกรุงศรีอยุธยาในเดือนมกราคม พ.ศ. 2310 ประมาณสามเดือนก่อนเสียกรุงฯ ไปตั้งหลักที่หัวเมืองชายทะเลตะวันออก ในขณะเดียวกันนั้นเกิดสงครามจีน-พม่า อันมีสาเหตุมาจากความขัดแย้งระหว่างพม่าและจีนราชวงศ์ชิงเกี่ยวกับอิทธิพลในหัวเมืองไทใหญ่  ส่งทัพจีนเข้าโจมตีพม่าโดยตรงในปลายปี พ.ศ. 2309 เป็นเหตุให้พระเจ้ามังระมีราชโองการมายังแม่ทัพที่อยุธยาในเดือนมกราคม พ.ศ. 2310เร่งรัดให้มังมหานรธาและเนเมียวสีหบดีหักตีกรุงศรีอยุธยาให้ได้โดยเร็ว https://www.youtube.com/watch?v=pUe45ynwpJ0&pp=ygVP4Lie4Lij4Liw4LmA4LiI4LmJ4Liy4LiV4Liy4LiBIOC4geC4peC4qOC4tuC4geC4l-C4uOC4muC4q-C4oeC5ieC4reC4guC5ieC4suC4pw%3D%3D เพื่อผันกำลังไปสู้รบกับจีน มังมหานรธาจึงให้สร้างป้อมล้อมกรุงจำนวน 27 ป้อมในเดือนกุมภาพันธ์ถึงมีนาคม พ.ศ....

เจ้าคุณเสือ เจ้าจอมในรัชกาลที่ 1

เจ้าจอมแว่น เป็นเจ้าจอมในรัชกาลที่1 มีนามเดิมว่า เจ้านางคำแว่นหญิงสาวเชื้อสายกษัตริย์เวียงจันทน์ เจ้าจอมแว่นเดิมเป็นพระนางกำนัล ในพระอัครมเหสีของสมเด็จพระเจ้าสิริบุญสารแห่งเวียงจันทร์ ครั้งเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก(รัชกาลที่ 1)เป็นแม่ทัพไปตีเมืองเวียงจันทน์จนแตกพ่ายจึงได้รับนางคำแว่นมาเป็นเมียตามธรรมเนียม  ต่อมาได้เป็นพระสนมเอกในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกและเป็นที่โปรดตลอดรัชกาล เจ้าจอมแว่นเป็นผู้มีอุปนิสัยที่กล้าหาญ ไม่ค่อยจะเกรงกลัวผู้ใด กล้าพูดกล้าคิดเกินหญิงสาวสมัยนั้น บรรดาพระเจ้าลูกเธอเกรงกลัวมาตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ และเรียกเจ้าจอมแว่นว่า “คุณเสือ” คนทั้งหลายจึงพากันเรียกตามไปด้วย หลังสิ้นรัชกาลที่ 1 ในปี พ.ศ.2352...